Gevheri (17.yy) - Tarihi Havadis

Gevheri (17.yy)

  • 17.yüzyıl saz şairi. 
  • Doğum yeri ve tarihi kesin değildir. 
  • 17.yüzyılın Karacaoğlan ve Aşık Ömer'le birlikte üç önemli saz şairinden biridir. 
  • Hayatı hakkındaki bilgiler kısıtlıdır.
  • Medresede eğitim gördüğü düşünülen şairin hayatı daha çok İstanbul’da geçmiştir.
  • Gezgin bir saz şairi değildir ancak görevleri nedeniyle zaman zaman İstanbul dışına çıktığı şiirlerinden anlaşılmaktadır. 
  • Hem hece hem aruzla şiirler yazmıştır.
  • Koşma ve semâilerinde o dönemdeki halk Türkçesinin zenginlik ve incelikleri görülür.
  • Divan şiiri nazım şekilleriyle ve aruzla yazdığı şiirlerinde ağır sayılabilecek bir Türkçe kullanmıştır.
  • Asıl ününü âşık tarzı şiirleriyle kazanmıştır.
  • Gevherî kendisinden sonra yetişen pek çok şairi etkilemiş ve bunlar tarafından üstat kabul edilmiştir. 
  • Bir iki şiiri dışında sosyal konulara pek yer vermez.
  • Gevherî’nin şiirlerindeki en önemli tema aşktır. Bu ana tema içinde sevgili, rakip, ayrılık, kader ve çile önemli bir yer tutar. 
  • Gevheri'nin bazı şiirleri bestelenmiştir. 
Koşma - Güzelleme
Bülbül ne yatarsın yaz bahar oldu
Çağrışıp ötmenin zamanı geldi
Söğütler yeşerdi çiçekler doldu
Cana can katmanın zamanı geldi 
Benim yârım yanakların allıdır
Ak ellerin deste deste güllüdür
Dertli olan bakışından bellidir
Her derdi atmanın zamanı geldi 
Firkatla ağlayıp şevkle gülünce
Gözümden dökülen yaşı silince
Bir dilberin elin ele alınca
Yaylaya çıkmanın zamanı geldi

Aşık Gevheri de gider dostuna
Gidi rakiplerin bize kasdı ne
Evvel bahar çayır çemen üstüne
Sarılıp yatmanın zamanı geldi
Koşma - Taşlama
Sözün bilmez bazı nâdan elinden
Erkan ağlar, usul ağlar, yol ağlar
Bülbülün feryadı gonca gülünden
Gülşen ağlar, bülbül ağlar, gül ağlar
 
Her kaçan cûş edip çağlasa seller
Açılır laleler, sümbüller güller
Davlumbazlar çalınır, çalkalanır göller
Şahin ağlar, turna ağlar, tel ağlar
 
İyi ile konuş olasın iyi
Öter kuşlar gibi sinemin neyi
Bu çarkın elinden el'aman deyi
Geda ağlar, sultan ağlar, kul ağlar
 
Gevheri der dertli gönlümüz hasta
Sözünü beğendir ellere dosta
Kimi abdal olup girmiştir posta
Hırka ağlar, hem post ağlar çul ağlar
İlgili Sayfalar
Yararlanılan kaynaklar için "Kaynakça" sayfamıza bakınız.


EmoticonEmoticon