Hz. Ömer’in Yönetim İlkeler - Tarihi Havadis

Hz. Ömer’in Yönetim İlkeler

Hz. Ömer’in Yönetim İlkeler

http://dergipark.gov.tr/download/article-file/395624
Hz. Peygamber’in vefatı Müslümanların kısa bir süre bocalamasına sebep olmuştur. Bunun da en büyük sebebi halifenin kim olacağı meselesiydi. Sert tartışmalar yaşansa da uzun sayılmayacak bir sürede sorun çözülmüştür. Hz. Ebu Bekir devletin ilk halifesi olmuştur. Bu sefer daha önce İslam Devleti’ne boyun eğen bazı kabileler dinden dönmek suretiyle yeni halifeyi kabul etmediklerini ilan ettiler. İslam tarihinde ridde/irtidat hareketi olarak adlandırılan bu girişim Hz. Ebu Bekir’in dirayetiyle güçlükle de olsa bastırılmıştır. Böylece içeride birliği ve sükûneti sağlamıştır. Bu durum ona hem Bizans hem de Sasaniler’e karşı harekete geçme fırsatı vermiştir. Irak ve Suriye bölgesinde bazı yerleri fethederek fetih hareketlerini başlatmıştır. Hz. Ebu Bekir vefat edeceğini anlayınca ashabın ileri gelenlerinin bir kısmıyla istişarede bulunmuş ve halifeliğe Ömer b. Hattab’ı getireceğini bildirmiştir. Hz. Ebu Bekir yönetimi boyunca Hz. Ömer’i yanından ayırmamış ve devlet işlerinde de sürekli ona danışmıştır. Hz. Ömer, aynı zamanda ilgili dönemde kadılık görevini ifa etmiştir.5 Hz. Ömer kendinden önceki iki yöneticinin deneyimlerini görme imkânına sahip olmuş ve yöneticiliği esnasında büyük ölçüde söz konusu deneyimlerden istifade etmiştir. Yönetimi boyunca Hz. Peygamber ve Hz. Ebu Bekir’i takip etmiş, ayrıca yeni durumlara çözüm üretme kabiliyetini de sergilemiştir. Devletin ihtiyaç duyduğu kurumları en uygun bir biçimde ihdas etmiştir. Yönetimin en önemli unsuru bilgidir. Bilgi olmadan yapılan işlerin isabetli olma ihtimali çok düşüktür. Bu bağlamda İslam Devleti’nde yönetici olabilmek için onun ilkelerini iyi bilmek gerekmektedir. Hz. Ömer İslam dinini en iyi bilenlerdendi. Hz. Ömer iyi bir müfessir, muhaddis ve hukukçuydu. Bu ilmi derinliği kendi zamanında da takdir edilmiştir.6 Hz. Peygamber’in: “Allah, hakkı Ömer’in diline ve kalbine koymuştur”7 dediği nakledilmektedir. Hz. Ömer, din ve dünyayı çok iyi bilen biridir. Bundan dolayı aldığı kararlar isabetli olmuş ve karşılaştığı değişik meseleleri doğru bir şekilde çözüme kavuşturmuştur.Hz. Ömer yöneticiliği ve bu alandaki başarısı İslam Tarihi’nde yerini almıştır. Ona başarıyı getiren belli başlı yönetim ilkelerinin olduğunu belirtmemiz gerekmektedir. Büyüyen coğrafyayı yönetmek farklı kültür ve dinlerden olanları idare etmek çok zor bir iştir. Hz. Ömer’in büyük oranda sorun yaşamadan devleti yönettiği ilkeleri incelemek önem arz etmektedir. Hz. Ömer’in yönetim ilklerini şu başlıklar altında ele alabiliriz


EmoticonEmoticon