BİR RESİM OKUMASI: BABİL KULESİ - Tarihi Havadis

BİR RESİM OKUMASI: BABİL KULESİ

BİR RESİM OKUMASI: BABİL KULESİ


Sanat yapmndaki imgelerin görüncn kısmından
daha çok ardında )-atanm merak edilmesi, sanatçının hangi
tarihselsüreçtc, Mngi toplumsal ve kültürel erkilerJe yapmm
oluşturduğunun da bilinmesi gereksinimini doğurmakta,
böylece basit bir ilgiden kapsamlı bir araştırmaya giden
süreç başlamaktadır. Herhangi bir üslupta oluşturulmuş
görsel bir sanat yapıtında yer alan imgelere ve biçimlere
yüklenen anlamların çözümlenmesi sorunsalından
kaynaklanan çalışmalarda öncelik kazanan "Ikonoloji", 20,
yüzyıl sanat kuramcısı Erwin Panof.'ky tarafindan geliştirilen
Ibir yöntembilimdir. ?anaf,ky'nin geli,'itirdiği ve üç aşamaya
ayırdığı ikonolojik yöntemle "ön ikonografik betimleme",
"ikonografık çözümleme" ve "ikon<)lojik yorum" adını verdiği
katmanlar yardunıyla önce yapıtııı konusu ve içerdiği imgeler,
motifler tanımlanmakta, ardından yapıt, üretildiği çağın
şifreleri, sanatçının ortamı, algıJan, kültürel kodları,
birikimlerinden yola çıkarak yapı,[an anlamlandırma
çalışmalarına göre yorumlanmaktadır.
Yine geçtiğimiz yüzyılda F.De Saussure ve
eS.Peirce gibi dilbilimciler tarafından başlanıan vc
A.].Grcimas, RBartes gibi kuramcılarca geliştirilcn
Göstergebilim (Semiyoloji) yöntemlerikuııanarak sanat
yapıtını yorumlama olanaklan bulunmaktadır. Bu bağlamda
bilimsel bir anlarrılandmlJa süreci izleyerek yapıun bildirisini
bir üst-dile dönüştürme anlayışı çerçevesinde, özgün, sıra
dışı ve döneminin şifreleriyle yüklü bir Rönesans yapıunı
okumaya çalışacağız,
Yapıt, .!\lman Rönesansı'nın öncü isimlerinden
biri olan "Köylü" lakaplı Yaşlı Pieter Bmegel'e aittir, Hassas
ve bilinçli bir sanatçı olduğu ve yapıtlannda köylüleri çok
iyi betimlediği içjn kendisine bu lakap yakıştırılmıştır.
Kaynaklarda, kesin olmamak!a birlikte 1525 vılında
Hollanda'da Kuzey Br<ibam'ta doğduğu, 1552:)3'te İtalya'da
kaldığı belirtilmekıcdir. IIuxleyonu "bir antrOpolog ve
toplumsal hir fıJozof' olarak yorumlarken Yenıuri onu ''traji·
komedi ozanı" ilan eder. ltalvan Rönesans'ını ivi hilen ve
bu özelliğine Kuzey'c özgü ahlili değer de yükleyen ressamın
eserlerincic, Ortaçağ ile Rönesans, Reform ile doğa felsefeSi,
ahlaki yaşamla yaratıcı özgürlük sentezlerini açığa çıkardığı
sövlenir2 Ressamm dinsel bir mitren yola çıkarak insanlık
komedisinin alaylı betimlemelerinden biri -olduğu kabul
edilen, 1563 yılında yaptığı "Babil Kulesi" adlı yapıtı da bu
türdcn bir örnektir.
Söz konusu yapıt, Bruegel'in, kuleııin berimindeki
tükenmez zenginlik imgeseflik, gösteren ve gösterilenlerm


EmoticonEmoticon