Defense of Marash ın US Press, ABD Basınında Maraş Savunması /Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis, - Tarihi Havadis

Defense of Marash ın US Press, ABD Basınında Maraş Savunması /Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis,

Defense of Marash ın US Press, ABD Basınında Maraş Savunması /Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis,

ÖZET

Maraş’taki Milli mücadele sırasında, şehirde bulunan Amerikalı misyonerlerden dolayı ABD basını Maraş Savunmasına yakın ilgi gösterdi. Şehirdeki misyonerlerin gönderdiği haberler, ABD basınında yer aldı. Çatışmalarla ilgili misyonerlerin günlükleri gazetelerde yayınlandı. Ermenilerle ilgili birçok iddia, çatışmaların şehre verdiği zararlar, Fransız işgal güçlerinin şehirdeki durumu,  işgal güçlerinin şehri terk edişi Amerikan gazetelerinde haber olarak yayımlandı. Ayrıca bazı Amerikan gazeteleri, Osmanlı yöneticilerinin Maraş’taki olaylarla ilgili açıklamalarına da yer verdi. Bu çalışmada, Maraş’ta 1920 yılı ocak ve şubat aylarında Fransız işgaline karşı verilen mücadeleyle ilgili Amerika Birleşik Devletleri’nde yayınlanan 20 farklı gazete tarandı.  Gazetelerin Maraş’la ilgili haberleri, çatışmaların başlaması, Osmanlı yöneticilerinin Maraş’taki çatışmalarla ilgili açıklamaları, işgalin şehre verdiği fiziki ve ekonomik zarar,  şehrin işgalden kurtuluşu, Ermenilerle ilgili iddialar, Fransız işgal kuvvetlerinin durumu gibi başlıklar altında sınıflandırılarak ele alındı. Söz konusu haberler incelenerek şehrin Milli Mücadele yıllarındaki tarihiyle ilgili farklı kaynakların ortaya konulması amaçlandı. Ayrıca bu çalışmayla Maraş’ta yaşanan olayların Amerika basınında nasıl ele alındığı ve Amerika kamuoyuna nasıl sunulduğu araştırılarak ortaya konulmaya çalışıldı. 

İNGİLİZCE ÖZET

Maraş’taki Milli mücadele sırasında, şehirde bulunan Amerikalı misyonerlerden dolayı ABD basını Maraş Savunmasına yakın ilgi gösterdi. Şehirdeki misyonerlerin gönderdiği haberler, ABD basınında yer aldı. Çatışmalarla ilgili misyonerlerin günlükleri gazetelerde yayınlandı. Ermenilerle ilgili birçok iddia, çatışmaların şehre verdiği zararlar, Fransız işgal güçlerinin şehirdeki durumu,  işgal güçlerinin şehri terk edişi Amerikan gazetelerinde haber olarak yayımlandı. Ayrıca bazı Amerikan gazeteleri, Osmanlı yöneticilerinin Maraş’taki olaylarla ilgili açıklamalarına da yer verdi. Bu çalışmada, Maraş’ta 1920 yılı ocak ve şubat aylarında Fransız işgaline karşı verilen mücadeleyle ilgili Amerika Birleşik Devletleri’nde yayınlanan 20 farklı gazete tarandı.  Gazetelerin Maraş’la ilgili haberleri, çatışmaların başlaması, Osmanlı yöneticilerinin Maraş’taki çatışmalarla ilgili açıklamaları, işgalin şehre verdiği fiziki ve ekonomik zarar,  şehrin işgalden kurtuluşu, Ermenilerle ilgili iddialar, Fransız işgal kuvvetlerinin durumu gibi başlıklar altında sınıflandırılarak ele alındı. Söz konusu haberler incelenerek şehrin Milli Mücadele yıllarındaki tarihiyle ilgili farklı kaynakların ortaya konulması amaçlandı. Ayrıca bu çalışmayla Maraş’ta yaşanan olayların Amerika basınında nasıl ele alındığı ve Amerika kamuoyuna nasıl sunulduğu araştırılarak ortaya konulmaya çalışıldı. 


GİRİŞ

24 Ocakta Amerikalı misyonerler Fransız General Querette ile görüşerek ona Ermenilerden öğrendikleri hikâyeleri anlattılar. Querette, misyonerlere durumu düzeltmeye çalışacağını söyledi. Ancak ateşkes için yapılan pazarlık sonuçsuz kaldı ve öğleden sonra Fransızlar ağır bombardıman başlattı. Günlükte, Amerikan misyonerlere ait binalarda 2000 mülteci ve yetimin bulunduğu belirtiliyordu. 24 Ocakta, Misyonerler Kolej binasına Amerikan bayrağı çektiklerini ve bunun üzerine çevreden bayrağın olduğu yere silahlarla atışlar yapılmaya başlandığını yazdı. Crathern bir dakikada 33 atış yapıldığını iddia etmekteydi. Crathern, 24 Ocakta İslâhiye’ye malzeme ve takviye güç için 5 haberci gönderdiklerini ancak bunların İslâhiye’ye ulaşacaklarından emin olmadığını, çünkü ülkenin her tarafında isyanların alevlendiğini belirtmekteydi. 31 Ocakta Kolej alanında 9 kişinin vurulduğu ve bazılarının yarasının ciddi olduğu bildirilirken misyonerlerin buğdaylarının bol olduğu ve kadınların gün doğumundan gün batımına kadar çalışarak insanları doyurduklarını yazdı. 5 Şubatta, Amerikalı misyonerler, Fransızların hapsettiği Türk memurlarla görüştüler. Türk memurlar Amerikalılara, serbest bırakılmalarına yardım ederlerse Türkleri ikna edip barış şartlarını görüşmelerine yardım edeceklerini bildirdiler. Ancak Fransız generalin barışa yanaşmayarak Türkleri serbest bırakmadığı ifade edildi. Ayrıca, Fransızların atları ve katırları öldürmeye karar verdiği, çünkü yem kalmadığı belirtildikten sonra, 5 Şubatta katır kavurması yediklerini ve tadının da at etinden daha güzel olduğunu yazmıştı. 6 Şubatta, şehre bir uçak geldiği ve uçaktan çok sayıda kağıt atıldığı, ancak şiddetli rüzgarın kağıtları Türklerin kontrolündeki alanlara götürdüğü bildiriliyordu. Ancak uçağın gelmesi, Fransızları, Ermenileri ve misyonerleri yardım geleceği hususunda umutlandırdığı belirtiliyordu. 7 Şubatta, uçaklardan şehrin hâkim tepelerine ateş açıldığı ve şehrin bombalandığı, 8 Şubatta, vadideki Fransız kuvvetlerinin tepelere ateş açtığı, 9 Şubatta ise General Querette’in misyonerlere, gece yarısı şehrin boşaltılması yönünde emir verdiği ifade ediliyordu. 10 Şubat; General Querette, şehrin boşaltılmasını 24 saat ertelediğini bildirdi. 11 Şubatta, akşam 18:00- 21:00 saatleri arasında Fransız işgal güçleri ve bazı Ermeniler şehri terk etti. General ve mahiyeti ise gece 22:30’da şehri terk etti. Şehir alevler içerisindeydi. Toplar çekilişi gizlemek için tepeleri dövüyordu. Günlüklerin altındaki satırda ise YMCA çalışanı James Perry ile Frank S. Johnson’un olaylar nedeniyle öldürüldüğü yazıyordu. Crathern’de Fransızlarla birlikte Maraş’ı terk ederek, 15 Şubatta Adana’ya ulaştı (Evening Star, 6 Mart 1920, s.8). Türkler şehri terk edenlere herhangi bir saldırıda bulunmadı. Crathern gazetelere gönderdiği haberlerde Ermenilerin çektiği acılarını dile getirdi. Fakat, şehirde çoğunluğu oluşturan ve birçoğunun evleri yanan Türklerin çektiği Acılara ve verdikleri kayıplara ise hiç değinmedi (McCarthy, 2010, s.259).


EmoticonEmoticon