Doğal Düzen - Wittgenstein'ın Bir Bilim Adamı Üstündeki Etkisi tarihi havadis - Tarihi Havadis

Doğal Düzen - Wittgenstein'ın Bir Bilim Adamı Üstündeki Etkisi tarihi havadis

Doğal Düzen - Wittgenstein'ın Bir Bilim Adamı Üstündeki Etkisitarihi havadis



tarihi havadis


Dünya, tek bir durum olarak varolduğu sürece, onun henüz «durumlar» evresine geçmiş biri dünyanın eşiğim aşmamış olduğu söylenebilir, Dünya, durumlar halindeki bir dünyadan, bir dönme süreci aracılığıyla, tek bir durum olan bir dünyaya dönüştüğünde, kendi dışındaki gerçeklikle olan tüm bağlarını koparmıştır. Çünkü daha Önce durumlar halinde varolan gerçeklik, onun içine bir tüm olarak (in toto) katılmıştır. Dünya, bütünlüğü olan tek bir durum haline geldiğinde, aynı zamanda saltık bir dünya da olduğu için, mantıksal nedenler yüzünden, «hemen» (Görelilik İlkesi ile uygunluk içindeki) yeni bir evrimi başlatmak zorundadır. (Görelilik ilkesi, «empirik» olmayıp mantıksaldır. Apriori bir öz olarak ete alınabildiği için mantığın apriori bîr öz olduğuna inanmak, en büyük yanılgılardan biridir. Tersine, gerçeklik, —kurallara uyduğu sürece— zorunlu olarak mantıksal olmalıdır. Zaten mantıksal-olmaması olanaksızdır. «Dünyasal ağırlık», mantığı daha az mantıksal kılmaz. Mantık, zamanı fiziksel gerçekliğin temel bolümü olarak tüketme özelliğine sahip olabilir). B ir tekillik olarak dünya, durumlar halindeki dünyadan farklı olduğundan, zorunlu olarak değişik ve özgün bir geometrisi de olması gerekir. Eğe r burada şimdiye değin söylediklerimiz doğruysa, bir tekilÜk olarak dünya, bildiğimiz şekliyle durumlar içindeki dünyanın gerçek anahtarıdır ve o da onun gibi mantığın üç formuna uyar : Kavramsal mantık ya da dilin mantığı bize doğa tarafından bir «yanılgı» olasılığı bulunmaksızın doğanın (ya da varlığın) durumları olarak iletilmiştir. «Dili, insanlık geliştirmiştir» önermesi mantıksal açıdan savunulamaz. Bunun yerine, «varlık, inşam ve dilini geliştirmiştir» önermesi daha doğrudur. İnsanlık, dili, kurallarına ilişkin hiçbir bilgisi olmaksızın edinmiştir. (Bkz. Wittgenstein, Philosophical Investigations) Bir yandan dilin doğal kurallarını salt özelliklere indirgemek, ote yandan, fiziksel kuralları «doğa yasalarının» düzeyine yükseltmek, dünyanın doğru olarak anlaşılması söz konusu olduğunda, çok önemli sonuçlar doğuracak olan kavramsal bir tutarsızlıktır. Bir bütün olarak varlığın mantıksal yapısıyla dilin mantıksal yapısı arasında karşılıklı bir uygunluk bulunması bir zorunluluktur, (Özdeğin —örneğin, «varlık» dediğimiz özdeğin— özfer'inden, mantık'iarmdan ya da düzen'İBr'inden sözetmek fiziksel bir olanaksızlık değilse, o zaman bunun böyle olmasının nedeni, onun mantıksal bir ölanalcsızkk oluşudur. Mantıksal olanların dışında «.başka türden» bir zorunluluk ya da olanaksızlık bulunamaz.


EmoticonEmoticon