Dünya Petrol Haberleri/ Tarihi Havadis - Tarihi Havadis

Dünya Petrol Haberleri/ Tarihi Havadis



Dünya Petrol Haberleri





ORT A DOĞ U PETROLIAR I IRAK : Orta Şarkın petrol memleketleri arasında eskilik itibarile ikinci gelen Irak'ın petrol istihsali, kâfi petrol hatlarının mevcut olmaması yüzünden uzun zamandan beri tahdit edilmektedir. Geçen yılın nisan ayı içinde, Akdeniz sahiline kadar uzanan bir 30 ve 32 inçlik boru hattının ikmali ve aynı zamanda Basra körfezine de 12 inçlik ikinci bir boru hattının yapılması, bu memleketin petrol işlerinde büyük hamlelerini teşkil etmiştir. Memleketin ham petrol istihsalindeki artış derhal kendisini göstermiştir. Günlük istihsal vasati olarak 1951 yılında 177.929 varil iken, 1952 de süratle artmış ve günde vasati 384.326 varil ham petrol çıkarılmıştır. Bu senenin ilk dört ayındaki vasati günlük istihsal ise 854,740 varili bulmuştur. Son yıl içindeki genişlemeler arama sondajlarının hızlanmasını ve bilhassa Z u b a i r sahasının tevsiini de içine almaktadır. Bu saha Güney Irak'ta bulunmaktadır. BU faaliyet, Irak'ın bilinen petrol rezervlerinin hali hazırda tahmin edilen miktardan çok daha fazla olduğu yolunda bazı jeologlar tarafından ortaya atılan görüşleri teyit etmiştir. Arama sondajlarının (Wildcat) temposu hızlanmış ve bu yılın başlangıcında yedi sondaj makinesi bu işe tahsis edilmiştir. Hızlanan petrol işlerinin Irak ekonomisine tesiri büyüktür. 1951 de imzalanan yeni anlaşmaya göre, yeni imtiyazlar verümesile Irak hükümeti, Irak Petrol Kumpanyası gelirinin yansını almaktadır. 31 Martta sona eren bir sene içinde hükümetin aldığı hisse $ 95.2 milyondur. Bu yeni mukavelenin ahkâmına göre, IPC'nın istihsal etmekle mükellef olduğu asgarî miktarda petrolden dahî sağlanacak gelirler, Irak hükümetinin 1954 ve 1955 deki hissesini arttıracaktır. Kuzey-Doğu Irak'ta halen aramalar yapan Khanigin petrol kumpanyası, ihraç edecek miktarlarda petrol bulacak olursa, Hükümet, buradan elde edilecek kârdan da kendi % 50 hissesini alacaktır. Terkedilmesine karar verilmiş olan ufak bir petrol ısıtıcı - ayırıcı tesisi hariç, memleketteki bütün tasfiyehaneler hükümetin malıdır ve hükümet dahilî istihlâki karşılamak için lüzumlu petrolü kumpanyalardan cüz'i bir bedel karşılığı olarak alır. Yukarıda bahsedilen 1951 anlaşmasının bir maddesine göre, şayet komşu memleketlerde, petrolden hükümetlere verilen hisse arttırılacak olursa, Irak hükümeti de aynı şekilde zam istemek hakkını haizdir. Bu gibi müsait hükümleri ihtiva eden bir imtiyaz kanunu yürürlükte oldukça ve bu hükümlere riayet edildikçe, Irakta çalışan kumpanyaların müşkilâtsız olarak işlerini yürütebilecekleri tahmin edilir. Mamafih, hakikatte iş hiçte böyle olmamış ve Irak'ın bazı müfrit siyasî adamlarının "Millileştirme" talepleri durmamıştır. Bu talepler şimdilik zayıf ve ehemmiyetsiz olmakla beraber, ilerde kuvvetlenebilir.