“Emine Gürsoy Naskali, Celal Bayar Arşivinden Serbest Fırka Anıları” Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis, - Tarihi Havadis

“Emine Gürsoy Naskali, Celal Bayar Arşivinden Serbest Fırka Anıları” Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis,

“Emine Gürsoy Naskali, Celal Bayar Arşivinden Serbest Fırka Anıları” Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis


Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis


Emine Gürsoy Naskali tarafından yayıma hazırlanan “Celal Bayar Arşivinden Serbest Fırka Anıları” başlıklı kitap, Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasi tarihine ışık tutan bir eserdir. Kitap; Burhanettin Onat, Kılıç Ali ve Celal Bayar’ın anılarının yer aldığı üç bölümden oluşmaktadır. Yayımlanan anıların tamamı Celal Bayar’ın kişisel arşivinden derlenmiştir. Kitabın sonunda anıları yayımlanan kişilerin kısa özgeçmişleri, fotoğraflar, gazete haberi ve dizin yer almaktadır. Kitabın ilk bölümü “Burhanettin Onat’ın Serbest Fırka anıları” başlığını taşımaktadır. Giriş yazısındaki dört numaralı dipnotta belirtildiğine göre, Burhanettin Onat’ın Serbest Fırka anıları ilk kez bu kitapta yayımlanmıştır. Burhanettin Onat, 1973 yılında Celal Bayar’ı Çiftehavuzlar’da bulunan evinde ziyaret etmiştir. Celal Bayar, ziyaret sırasında Serbest Fırka anılarını yazmakta olduğunu söylemiş ve Burhanettin Onat’a döneme ilişkin kendi anılarını yazması ricasında bulunmuştur. Burhanettin Onat bu ricayı kırmayarak Türk siyasi tarihine önemli ölçüde katkı sağlayacak anılarını yazmıştır. Orijinali 83 sayfa uzunluğunda olan bu anılar Celal Bayar’ın arşivinde “Serbest Fırka Hatıraları, Dr. Burhanettin Onat, Eski Antalya Milletvekili, 7 Mayıs 1973” başlıklı dosyada muhafaza edilmektedir. Burhanettin Onat, anılarının iki farklı yerinde Serbest Cumhuriyet Fırkası ile ilgili elindeki belge ve bilgilerin bir nakil sırasında kaybolduğunu belirtmektedir. Bundan dolayı anılarını kaleme alırken kronolojik sıralamada ve bazı olayları tarihlemede zorluklar yaşamıştır. Ancak kronolojik sıralama hatalarından daha büyük bir sorun bulunmaktadır. Burhanettin Onat, doğrudan tanık olduğuolayların yanı sıra başkalarından duyduklarını da aktarmaktadır. Burhanettin Onat’ın başkalarından duyarak aktardığı diyalogların doğruluğuna şüphe ile yaklaşmakta fayda vardır. Burhanettin Onat, anılarının başında siyasetle ilgilenmeyi hiçbir zaman aklının ucundan bile geçirmediğini belirtmektedir. Büyükada’da ailesinin yanındayken, Yalova’ya gidip Reşit Galip’i ziyaret etmesiyle birlikte kendisini siyaset sahnesinde bulmuştur. Yalova’da bulunan Gazi Mustafa Kemal Paşa, Burhanettin Onat’ın oraya geldiğini öğrenince kendisini akşam yemeğine davet etmiştir. Burhanettin Onat üzerindeki “beyaz pantolon” ve “beyaz pabuç” ile Gazi’nin yanına gitmeye tereddüt etmiş olsa da, teklifi reddetmesi nezaketsizlik olacağı için Reşit Galip’in lojmanında kendisine çeki düzen vererek akşam yemeğine katılmıştır. Burhanettin Onat, Yalova’daki akşam yemeği ile ilgili detayları anlatmadan önce, Mustafa Kemal Paşa’nın kendisini nereden tanıdığına açıklık getirmektedir. Mustafa Kemal Paşa’nın Antalya’yı ilk ziyaretinde Burhanettin Onat önemli görevler üstlenmiştir. Programın hazırlanmasına katkı sağladığı gibi, Mustafa Kemal Paşa’ya bir konser de vermiştir. Antalya’daki akşam yemeği sırasında tarih üzerine sohbetler yapılıyordu. Bu sohbetler sırasında Mustafa Kemal Paşa ve Afet Hanım arasındaki küçük bir tartışmadan dolayı ortam biraz gerilmişti. Burhanettin Onat’ın o sırada söylemiş olduğu bir söz hem salonun havasını değiştirdi, hem de Mustafa Kemal Paşa’nın kendisine daha çok ilgi duymasına neden oldu. Antalya’da başlayan bu tanışma sayesinde Burhanettin Onat Yalova’ya gittiğinde kendisini Mustafa Kemal Paşa’nın sofrasında bulmuş oldu. Mustafa Kemal Paşa’nın sofrasında Burhanettin Bey’e Fethi Bey’in sırasında yer verildi. Yaklaşık 50 kişinin bulunduğu yemekte Mustafa Kemal Paşa, Burhanettin Bey’i kısaca tanıttıktan sonra “Fethi Beyefendi! İşte sizinle çalışabilecek çok kıymetli bir arkadaş.” dedi. Burhanettin Bey, ilk önce siyasetle uğraşmak yerine kendi mesleğini icra etmek istediğini dile getirmiş olsa da daha sonra yeni fırkada yer almayı kabul etti. Reşit Galip o akşam Burhanettin Bey’e önemli bir uyarıda bulunmuş ve yeni fırkada yer almasıyla ilgili olarak “Şurasını iyi bilmelisin ki bu işin sonunda darağacına gitmek de vardır” demiştir. Burhanettin Onat’ın o akşama ilişkin Makbule Hanım ve İsmet Paşa ile ilgili anlattıkları dikkat çekicidir. 


EmoticonEmoticon