Otto Schwarz’ın (1900-1983) Anadolu Florasına Katkıları Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis - Tarihi Havadis

Otto Schwarz’ın (1900-1983) Anadolu Florasına Katkıları Tarihi-i Havadis, Tarihi Havadis

Otto Schwarz’ın (1900-1983) Anadolu Florasına Katkıları  Tarihi-i Havadis, Tarihi HavadisTarihi-i Havadis, Tarihi Havadis


Prof. Dr. rer.nat., Dr.h.c. Otto Anton Karl Schwarz (1900-1983) gençli ğinde Bornova’da 1931’de yeni kurulmuş olan ‘Garbi Anadolu Emraz ve Haşarat Mücadele İstasyonu’nda (bugünkü adı Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü) 1931 ile 1934 yılları arasında üç yıl görev almış bir Alman botanisttir. İzmir yöresinden ve komşu illerden pek çok örnek toplamış, Türkiye florasına yayılış ve bilim için yeni türler ilave etmiştir. Bu bakımdan onu tanımamız gerekmektedir. Yaşam Öyküsü Otto Schwarz’ın yaşam öyküsü ve bilimsel çalışmaları hakkında elimizde, onun ölümünün ardından yazılmış G.Klotz’un bir makalesi (Klotz 1983) ile H.Manitz’in, onun ölümünün 25.yılına rastlayan bir yazısı (Manitz 2008) vardır. Bu iki makaleden faydalanarak, onun yaşam öyküsünü aşağıdaki şekilde özetliyoruz. Schwarz’ı tanıtan daha başka yayınlar da vardır. Bunların adları, H.Manitz’in makalesinin kaynaklar listesinde kayıtlıdır. Otto Schwarz, 28 Nisan 1900’de Weimar’da (Almanya) do ğdu. Jena, Hamburg ve Berlin üniversitelerinde botanik okudu. Önce Thüringen florası ile ilgilendi. 1931-1934 arasında, İzmir’de yeni kurulan ve bugünkü adı Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü olan enstitüde görev aldı. Bu sırada, Anadolu florası ve Akdeniz florası ve başlıca Quercus, Globularia, Primula ve Cyclamen türleri üzerinde çalıştı. Almanya’ya döndü ğünde, Berlin-Dahlem Botanik Müzesi’nde görev aldı. 1936-1939 arasında Avrupa’nın ve Akdeniz Bölgesi’nin Quercus türlerinin monografisini hazırladı. İkinci Dünya Savaşı’na katıldıktan sonra, 1946 başında Weimar’daki Haussknecht Herbaryumu’na kurator olarak girdi. Aynı zamanda Jena’da Friedrich-Schiller Üniversitesi’nde asistan olarak çalıştı, akademik karyere başladı. Burada Matematik-Do ğa Bilimleri profesörü oldu. 1949’da Sistematik Botanik Enstitüsü’nün ve ona ba ğlı olan Botanik Bahçesi’nin direktörlü ğüne atandı. Aynı yıl Üniversite Rektörü seçildi. Weimar’daki Haussknecht Herbaryumu’nu 2 milyon örne ği, arşivleri ve kütüphanesi ile Jena Üniversitesi’nin ana binasına taşıdı. Enstitüsü’nü, botanik biliminin her dalında üstün bir merkez haline getirdi. Bilimsel ve idari başarılarından dolayı Almanya’da birçok ödüle layık görüldü. * İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi. 110 Osmanlı Bilimi Araştırmaları X-1 (2008) 1955’te emekli olduktan sonra da, sistematik çalışmalarını sürdürdü. Politik bakımdan, ö ğrencili ğinden beri sosyalist e ğilimliydi. 7 Nisan 1983’te Jena’da vefat etti. Faydalandığımız iki makalede (Klotz 1983, Manitz 2008) ve Turhan Baytop’un Anadolu Da ğlarında 50 Yıl adlı kitabında (Baytop 2001) O.Schwarz’ın birer resmi vardır. Anadolu koleksiyonu ve Türkiye florasına katkıları Schwarz’ın Anadolu bitkileri koleksiyonu ve Türkiye florasına katkıları hakkında fikir edinmek için, ilk olarak onun Flora of Turkey’deki (1965-2000) örneklerinin kayıtlarını gözden geçirdik. Bunlar sayıca azdır, ancak 145 kadardır. Hemen hepsi numaralıdır, fakat tarih taşıyanlar pek azdır. Numara yanında tarih bulunmaması, toplayıcının gezi yolu ve topladığı örnek sayısı hakkında bir bilgi kazandırmamaktadır. Bununla beraber, şu iki sonuca varmak kabil olmuştur: Örnekler 1932, 1933, 1934 ve 1938 yılları içinde ve ço ğu İzmir’den olmak üzere, Manisa, Aydın, Mu ğla, Antalya, Eskişehir, Ankara, Adana illerinden toplanmıştır. 1938 tarihli örnekler Mu ğla ve Antalya yayılışlıdır ve Temmuz-A ğustos tarihlidir. Demek ki Schwarz, 1934’te Bornova’dan yurduna dönüş yaptıktan sonra, 1938 yazında tekrar Türkiye’ye gelmiş, bu iki ilden örnek toplamıştır. Esasen Schwarz, Batı Anadolu’dan iki Papaver türünü tanıttığı bir yayınında (Schwarz 1944), 1938 gezisinden kısaca bahsetmiştir. Schwarz 1938 Mayısının sonunda İzmir’e gelmiş, Mu ğla ve Köyce ğiz’e gitmiş, Sandras da ğı, Akda ğ, Çalda ğ, Pırnas da ğı, Tekepınar da ğını gezmiş, Denizli - Uşak, yolunu yapmış, sonbaharda Murat da ğına çıkmıştır. Koleksiyonundan bir seriyi “Haşarat ve Emraz Enstitüsü”ne verdi ğini, daha evvelki toplamalarından da, aynı Enstitü’ye dubletler bırakmış oldu ğunu, gene bu yayından (Schwarz 1944) ö ğreniyoruz. Schwarz bu makalesinde ayrıca, Türkiye’ye gelen bitki toplayıcılarına, topladıkları örneklerden bir seriyi, yardım gördükleri enstitülere bırakmalarını önermektedir. Schwarz’ın 1944’te kısaca “Haşarat ve Emraz Enstitüsü” şeklinde adlandırdığı ve içinde 3 yıl görev yaptığı enstitü (Schwarz, 1944), esasında Bornova’da (İzmir) 15 Şubat 1931 tarihinde “Garbi Anadolu Emraz ve Haşarat Mücadele İstasyonu” adı ile kurulmuş olan müessesedir. 1969 yılında bölgesel özelli ği dikkate alınarak, adı “Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü” olmuştur. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’na ba ğlıdır (Göven 2007). İkinci bir kaynak olarak başvurdu ğumuz H.Birand’ın katalogunda (Birand 1952) buldu ğumuz iki örnek kaydı, Schwarz’ın Bornova’da görevli oldu ğu sırada, ilk örneklerini Ekim 1931’de, son örneklerini Aralık 1934’te toplamış oldu ğuna birer delildir. 


EmoticonEmoticon