Türk Siyasi Tarihi RITVAN AKIN - Tarihi Havadis

Türk Siyasi Tarihi RITVAN AKIN





Ramazan AL’ın notudur.

1.Spa Konferansı’nın önemi nedir?





2.  Londra Konferansı?

·        İtalya arayıcılığıyla Londra Konferansına davet edildik. Dışişleri bakanı Bekir Sami Bey aracılığıyla katıldık. Türkiye misakı milliyenin tanınması ve Yunanların çekilmesini istedi. Bekir Sami Bey kafasına göre İtalya, İngiltere, Fransa ile antlaşmalar yaptı bu antlaşmalar Sevr’in az yumuşatılmış haliydi. Tam bağımsızlık söz konusu değildi. TBMM bu antlaşmaları öğrendiğinde Bekir Sami Paşa’yı görevden aldı ve antlaşmaları tanımadığını bildirdi. Yerine Ali Fuat Cebesoy getirildi. Londra konferansıyla görüldü ki İtilaf devletleri arasında görüş ayrılıkları mevcuttu.
·        Türklerin bu konferanstan kazancı Ankara Hükümetinin tasdiki olmuştur.

3.  Mudanya Ateşkes antlaşmasının İmzası, Çanakkale olayı?





4.  Serf Determinasyon nedir?



5.  Ekalliyet nedir?



6.  Musul’un akibeti?


7. Lozan Delegelerin Atanması nasıl gerçekleşmiştir?
·        Mecliste barış konferansında Türkiye’yi kimin temsil edeceği hususunda Rauf Bey ileri atılmıştır. Daha sonra ki tartışma ise delegasyonu görevlendirme yetkisi Hükümette mi yoksa mecliste mi sualidir.
·        Sırrı Bey delege seçimi için şu sözü kullanmıştır. “Mustafa Kemal kadar selis, Abd ülkadir Kemali kadar vakur, Mazhar Müfit kadar veciz, Hamdullah Subhi kadar sehhar olması gerekir” sonuç olarak Hariciye vekili İsmet Paşa seçilerek,  Rıza Nur Bey, Hasan Bey, Celal Bey, Zülfü Bey gitmesi kararlaştırıldı.
8.Lozan Delegelerin Masrafları
·        Delegelerın masraflarına hükümet 300bin lira ayırmıştır.  Baş delegeye günlük on, delegelere sekiz, Müşavirlere beş İngiliz sterlini verilmesi kararlaştırıldı. Masrafların artması neticesinde ek 100 bin konulmuştur.
·        Yeni Türkiye’nin kıyafetini taşıyarak gitmesi istendi. Bu görüşü Lazistan Mebusu Necati Efendi atmıştır.
9.Delegelere verilecek Siyasi Veçhe Sorunu
·        Ziya Hurşit, Anadolu dışında Türk kalmayacak bir antlaşma istemiştir. Almanya ve Slovakya  gayrimüslimlere ne kadar hak veriyorsa Türkiye de o kadar vermesi gerekir aynı zamanda mali ve adli kapitülasyonlarn kesinlikle rededileceği bildirildi.
10.          Lozan Görüşmelerinin kesilmesi, ve Misak-I Milliyeden Taviz Tartşması?
·        Delegeler antlaşmaya varamayınca Türkiye’ye geri döndüler. Ve şiddetli eleştirilere maruz kaldılar. Fakat Atatürk, delegelerin arkasına  hükümetin gücünü koydu. Ortamı yumuşatmaya çalıştı. Gündeme Misak-I Milliyeden taviz konudu gündemi epeyce meşkul etti. Gizli celseler düzenlendi.
11.          Musul sorunu ?
Timüçin Faik notunda yazdığı için yazılmadı.
12.          ETAPLI sorunu
Timüçin Faik notunda yazdığı için yazılmadı.
13.          Savaş Esirlerinin Mübadelesi?
·        Savaş esirleri konusu Lozan’da kesin olarak çözülmüştür. Kayıtlara gore 1921 yılında 122.701 asker, 8.326 subay Türkiye’Ye teslim edildi. Sadece Rusya’da Dünya savaşından kalan 50 bin türk esir varlığı bilinmekteydi.
14.          Lozan Barış Konferansı’nın Değerlendirmesi
·        İsmet Paşa işi öncelikli olarak bağımsız bir Türk devletini barış masasında Kabul etmektir.
·        Görüşmelerin kesintiye uğramasının temel nedeni  adli, idari ve siyasi kapitülasyonların devamı hususunda ortaya konan ısrarlı tutumdu.
·        Boğazlar, Patrikhane, Musul, Mübadele, Savaş tazminatı konuları Türkiye lehine çözümlendi.
·        Montrö ile de Boğazlar kontrol altına alındı.
·        Konferansın 1. Döneminde Musul ve Karaağaç dışındaki sınır sorunlar çözüldü. Ankara Antlaşmasıyla Güney sınırları, Moskova ve Kars antlaşmasıyla Doğu sınırımız sağlandı.
·        Musul sorunun çözümü hükümetler arası görüşmelere bırakılarak, sorunlar hal olmazsa Cemiyet-I Ahkama gidilmesi kararlaştırıldı.
15.          Yüzellilikler Meselesi
·        Lozan Barış’ın dan sonra İstanbul TBMM’ye teslim edilmiştir. Türkiye genel af ilan ederek yeni bir sayfa açmıştır. Fakat af içinde istisnalar vardır bunlar;
·        Milli mücadelede başından sonuna kadar muhalefetlik eden yüzelli  kişinin  meclis tarafından hain ilan edilmesidir. 1924 yılında Heyet-I vekile kararıyla Türk vatanından ebediyen çıkarıldılar. Kesin liste 1 Haziran 1924 yılında ilan edildi.
·        Yüzelliliklerin içinde Damat Ferit Paşa, Sait  Molla, Reşat Halis gibi simalarda mevcuttur.
16.          Dokuz Umde nedir?
·         Halk Fıkrası’na dönüşecek olan Müdafaa-I Hukuk Grubunun seçim programıdır içeriği şu şekildedir.
1.      Ulusal egemenliğin vazgeçilmezliği, 2. Saltanatın kaldırılması kararının değişmezliği, 3. Iç  güvenliğin ve aşayişin sağlanması, gibi 9 madde mevcuttur.
17.          Türkiye Cumhuriyet’inin doğuşu
·          




EmoticonEmoticon